İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Ege Denizi’ndeki Helen Yayı üzerinde olası bir büyük depremin Türkiye genelinde oluşturabileceği etkiler bilimsel bir modelle araştırıldı. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, geliştirdikleri otomatik hasar belirleme yazılımı ile fay sisteminin tamamen kırılması senaryosunu inceledi.

Helen Yayı Sekizden Büyük Deprem Üretebilir
Deniz içerisinde yer alan büyük bir dalma batma zonu olan Helen Yayı, Japonya açıklarındaki benzer fay sistemleri gibi sekizin üzerinde büyüklüğe sahip deprem ve tsunami üretme potansiyeli taşıyor. Literatürde bu duruma yönelik kapsamlı bir çalışmaya rastlamadıklarını belirten Kutoğlu, fayın kırılması durumunda ülke genelindeki olası etkileri modellediklerini kaydetti.
Fayın bütünüyle kırılması durumunda ortaya çıkacak sarsıntının Türkiye'nin hemen hemen tamamında az veya çok hissedileceğini vurgulayan Kutoğlu, depremin oluşturabileceği en yüksek sarsıntı kuvvetinin yer çekimi kuvvetinin beşte biri kadar olacağını ifade etti. Bu seviyedeki bir enerjinin en çok zayıf ve kötü durumdaki binalarda hasara yol açabileceğini belirten uzman, ağır hasar için bu oranın en az yarıya ulaşması gerektiğini ekledi.
Zayıf Zeminler ve Tsunami Riski
Hazırlanan haritalarda en yüksek hasar riskinin kırmızı renkle gösterilen alanlarda toplandığı, bu bölgelerin ağırlıklı olarak Ege'de yer aldığı ve Marmara ile İç Anadolu'ya, hatta Konya Havzası'na kadar uzandığı belirtildi. Bu alanların ortak özelliğinin ovalar ve çöküntü alanlarından oluşan zayıf zeminler olduğuna dikkat çekildi. Öte yandan, olası bir tsunami ihtimaline karşı Dünya Tsunami Merkezi hesaplamalarına göre Ege kıyılarında 1 ila 2 metre arasında dalga yüksekliği görülebileceği, kıyı eğiminin düşük olduğu yerlerde suyun 25 ila 30 metre kadar içeri ilerleyebileceği hesaplandı.
Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme
Dalma batma zonları ve büyük ölçekli deniz tabanı fay hatları, yer kabuğunun en aktif ve yüksek enerji biriktiren yapıları arasında yer alır. Bilimsel literatürde bu tür mega fayların kırılmasına yönelik sismolojik senaryolar, bölgesel afet risklerinin önceden tespiti ve kentsel dönüşüm planlamalarında kritik bir altlık oluşturmaktadır.



Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz kaydedilmektedir.