İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Lideri Nikos Hristodulidis’in Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Birleşmiş Milletler'e (BM) sunduğu öne sürülen 19 maddelik öneri paketinin ayrıntıları Rum basınında geniş yankı uyandırdı. Pakette Maraş'ın iadesi, Mağusa Limanı'nın statüsü ve Türk askeriyle diyalog gibi kritik başlıklar bulunuyor.

Fileleftheros gazetesinde yayımlanan detaylara göre, Rum lider Hristodulidis’in hazırladığı planda geçiş kapıları ve güven artırıcı önlemlerin yanı sıra Kıbrıs meselesinin askeri ve siyasi boyutlarına yönelik talepler de yer alıyor. Söz konusu belgede, toprak ve mülkiyet konularının güvenlik ve garantilerle birlikte ele alınması, ayrıca 2017 yılında Crans-Montana'da sonuçsuz kalan federasyon görüşmelerinin yeniden temel alınması istendi.

Maraş Ve Mağusa Limanı Formülü

Pakette yer alan en dikkat çekici maddelerden biri, Maraş’ın iade edilmesi karşılığında Mağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu himayesinde işletilmesini öngören formül oldu. 2006 yılındaki Finlandiya dönem başkanlığında gündeme getirilen bu öneri yeniden masaya taşınırken, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman daha önceki açıklamalarında bu teklife karşı çıkmıştı. Erhürman, limanın zaten açık olduğunu ve sorunun Kıbrıs Türk halkının doğrudan ticaret yapamaması olduğunu vurgulamıştı.

Askeri Temas Ve Garantörlük Talepleri

Hristodulidis’in listesinde, Rum Milli Muhafız Ordusu ile Türk askeri yetkilileri arasında BM Barış Gücü gözetiminde doğrudan diyalog kurulması talebi de yer aldı. Ayrıca Türkiye’nin 1960 Garanti Antlaşması'ndan doğan haklarını ve garantörlük konumunu tartışmaya açan maddelerin bulunması dikkat çekti. Türkiye ve KKTC hükümetleri ise adada egemen eşitlik ve iki devletli çözüm politikasını savunmaya devam ediyor.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kıbrıs müzakereleri, 1960 Londra ve Zürih Antlaşmaları'na dayanan uluslararası statü ve BM kararları çerçevesinde yürütülmektedir. Ada'daki tarafların federasyon ile iki egemen devletli çözüm modelleri arasındaki uzlaşmazlık, geçmişten bu yana kapsamlı bir anlaşmaya varılmasının önündeki temel siyasi engeli oluşturmaktadır.