İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş liderliğindeki Erciyes Nötrino Araştırma Grubu, savunma sanayisine yönelik yerli radyasyon dedektörleri geliştirdi. TÜBİTAK destekli projeyle hayata geçirilen sistemin ulusal patenti onaylanırken, uluslararası patent süreci ise devam ediyor.

Araştırma ekibi, uluslararası nötrino deneylerinde aktif rol alırken aynı zamanda Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığı için kritik çalışmalara imza atıyor. Doç. Dr. Emrah Tıraş, ERÜ bünyesindeki merkezlerin altyapılarını kullanarak hem düşük hem de yüksek voltajda çalışan gama ve nötron dedektörleri ürettiklerini belirtti. Geliştirilen ilk dedektör olan ikincil iyonizasyon dedektörünün elektronik kart tasarımları tamamen yerli imkanlarla laboratuvarda gerçekleştirildi.

Savunma Sanayisinde Kritik Avantaj

Geliştirilen silikon tabanlı MOSFET yapılarına sahip radyoaktif ölçüm sistemlerinin, özellikle insansız hava araçları (İHA), silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve kargo uçaklarında uçuş sırasında maruz kalınan radyasyonu ölçmesi hedefleniyor. Geleneksel sistemlerin ihtiyaç duyduğu 1800-2000 voltluk yüksek enerjinin aksine, yeni geliştirilen sistemlerin 28 ila 35 volt seviyelerinde çalışabilmesi hava araçları için önemli bir enerji avantajı sunuyor.

Çalışmalar kapsamında Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) tehditlerin izlenmesi amacıyla dozimetre sistemlerine odaklanıldığı bildirildi. Araştırma Grubu Üyesi İbrahim Koca nükleer reaktör fiziği ve simülasyon yazılımları üzerinde çalıştıklarını kaydederken, ERÜ Yapay Zekâ ve Büyük Veri Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi Dr. Merve Taş ise parçacık fiziği verilerinin yapay zeka yöntemleriyle analiz edildiğini ifade etti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Nükleer fizik ve parçacık dedektörleri, uzay araştırmalarından savunma sanayisine kadar stratejik birçok alanda kritik veri toplama görevi üstlenmektedir. Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) koordinasyonunda yürütülen benzer yerli teknoloji hamleleri, ülkenin yüksek teknoloji bileşenlerinde dışa bağımlılığını azaltmayı amaçlamaktadır.