İhlas Haber Ajansı (İHA) Van muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Sebahattin Çelik, mide ve özofagus kanserlerine karşı Van genelinde toplum tabanlı tarama çalışmalarının acilen hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Hastanenin 2015-2025 yıllarını kapsayan endoskopi ve patoloji verileri doğrultusunda hazırlanan kapsamlı rapor, bölgedeki kritik tabloyu gözler önüne serdi.

Prof. Dr. Sebahattin Çelik'in hazırladığı ve Van Valisi Dr. Ozan Balcı'nın destekleriyle basılı esere dönüştürülen çalışma, MÖCED 2. Ulusal Mide ve Özofagus Cerrahisi Kongresi'nde Türkiye'nin dört bir yanından gelen uzmanlara sunuldu. Hazırlanan raporda, 11 yıllık süreçte hastanede toplam 66 bin 380 kişiye üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulandığı bilgisine yer verildi.

On Bir Yıllık Veriler Ve Geç Tanı Oranı

Patoloji sonuçlarına ulaşılan 45 bin 264 hastadan bin 469'unda malignite vakası saptandı. Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, evre bilgisi netleşen kanser hastalarının yüzde 84,9 gibi yüksek bir oranına lokal ileri veya metastatik aşamada tanı konulduğunun belirlenmesi oldu.

Kongrede gerçekleştirdiği sunumda erken teşhisin hayat kurtarıcı rolüne değinen uzman isim, ileri evrede yakalanan vaka sayısının düşürülmesi ve ölüm oranlarının azaltılması adına endoskopik taramaların şart olduğunu kaydetti. Van ve Van Gölü Havzası'nın bu kanser türleri açısından risk barındırması nedeniyle özel bir statüde değerlendirilmesi gerektiği raporda altı çizilen hususlar arasında yer aldı.

Bölgesel Pilot Çalışma Önerisi

Türkiye genelinde tüm yetişkin nüfusa yönelik bir endoskopi programı için mevcut verilerin henüz yeterli olmadığı vurgulanırken, ilk aşamada Van ve çevresinde toplum tabanlı bilimsel projelerin başlatılması tavsiye edildi. Süreç içerisinde bölgedeki kanser sıklığının yaş ve cinsiyet parametrelerine göre saptanması, ardından hedef kitleyi kapsayan bölgesel pilot uygulamaların devreye sokulması önerildi.

Önerilen modelin bütçe etkisi, maliyet-etkililik, endoskopi ve patoloji kapasitesi ile katılım oranları gibi unsurlarla birlikte ele alınması gerektiği aktarıldı. Erken evrede teşhis edilen vakaların tedavi maliyetlerinin ileri evreye kıyasla daha ekonomik olduğu, bunun hem hasta sağlığına hem de ülke ekonomisine olumlu yansıyacağı ifade edildi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Mide ve özofagus kanserleri, dünya genelinde sıklıkla geç evrelerde fark edilmesi nedeniyle yüksek mortalite oranlarına sahip maligniteler arasında yer alır. Sağlık otoriteleri tarafından yürütülen ulusal tarama programları, özellikle riskli coğrafi bölgelerde erken teşhis oranlarını artırarak tedavi başarı şansını yükseltmeyi ve sağlık harcamalarını optimize etmeyi hedefler.