Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ekim ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimler ile tarımsal girdi maliyetlerine dair raporunu kamuoyuyla paylaştı. İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre ekim ayında üretici ile market arasındaki fiyat makası en fazla yüzde 999,2 oranıyla limonda açıldı.

Üretici Ve Market Fiyat Farkları

Limondaki bu farkı yüzde 333,6 oranında kuru incir, yüzde 282,7 oranında havuç, yüzde 233,2 oranında elma ve yüzde 232,8 oranında iç fındık izledi. Yapılan hesaplamalara göre üreticideki fiyatına kıyasla limon market raflarında 11 kat, kuru incir 4,3 kat, havuç 3,8 kat, elma ile iç fındık ise 3,3 kat daha pahalıya satıldı. Üreticide 135 lira olan kuru incirin markette 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elmanın 72 lira 17 kuruşa ve 350 lira olan iç fındığın ise bin 164 lira 77 kuruşa ulaştığı kaydedildi.

Market Ve Üreticide Fiyatı Değişen Ürünler

Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı görülürken 11 ürünün fiyatında düşüş yaşandı. Markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Üretici cephesinde ise 28 ürünün 15’inde artış, 9’unda düşüş kaydedilirken 4 üründe fiyat değişimi olmadı. Üreticide en yüksek artış yüzde 76,1 ile domates grubunda gerçekleşti.

Girdi Maliyetlerinde Artış

TZOB raporunda gübre ve yem fiyatlarındaki yükselişe de dikkat çekildi. Ekim ayında ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 oranında zamlandı. Süt yemi fiyatları aylık bazda yüzde 6,6, besi yemi ise yüzde 6,5 artış gösterdi. Elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,7 ve mazot fiyatının bir önceki aya göre yüzde 3,5 yükseldiği bildirildi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından her ay yayımlanan bu raporlar, tarımsal üretim maliyetleri ile tüketici fiyatları arasındaki makası izlemek açısından temel bir gösterge niteliği taşımaktadır. Arz ve talep dengesizlikleri, mevsim geçişleri ve girdi maliyetlerindeki dalgalanmalar gıda enflasyonunun doğrudan belirlenmesinde rol oynamaktadır.