İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin, Ada'daki yeni müzakere süreci için dönüşümlü başkanlık formülünü masaya getirdi. Söz konusu yaklaşım, KKTC’nin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınması yerine Kıbrıs Türk halkının ortak federal yönetim altında temsil edilmesini öngörüyor.
Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) eşit uluslararası statüsünün tanınmasına dayalı iki devletli çözüm politikasına karşılık, Rum tarafının federasyon temelindeki çözüm arayışları yeniden gündeme geldi. Rum basınında yayımlanan haber ve analizlerde, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in, geçmiş müzakerelerde anlaşmazlık konusu olan dönüşümlü başkanlık formülünün yeniden ele alınmasını önerdiği aktarıldı. Philenews ve Cyprus Mail’de yer alan değerlendirmelerde, 2017 yılında Crans-Montana’da sonuçsuz kalan federasyon müzakerelerinin yeniden başlatılması için dönüşümlü başkanlık konusunda uzlaşı sağlanmasının hedeflendiği belirtildi.
Egemen Eşitlik Yerine Federal Yönetim Tartışması
Haberlere göre, Holguin tarafların ön şart ileri sürmeden müzakere masasına oturmasını, dönüşümlü başkanlık konusunun ise görüşmelerin ilk aşamasında çözüme kavuşturulmasını önerdi. Söz konusu formül, Ada’daki iki ayrı devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınması yerine, Türk ve Rum toplumlarının ortak federal yönetim altında başkanlık yetkilerini belirli dönemlerle paylaşmasını öngörüyor. Türkiye ve KKTC’nin savunduğu iki devletli çözüm politikası ise Kıbrıs Türk halkının kendi devlet çatısı altında egemenlik haklarını kullanmasını ve iki devlet arasında karşılıklı saygı temelinde iş birliği geliştirilmesini esas alıyor.
Cyprus Mail gazetesinde yayımlanan analizde, dönüşümlü başkanlık konusunun geçmiş müzakerelerde de temel anlaşmazlık başlıklarından biri olduğu hatırlatıldı. Analizde, 2010 yılında görüşülen formülde 5 yıllık başkanlık döneminin yaklaşık üçte ikisinin Rum, üçte birinin ise Türk başkan tarafından yürütülmesinin öngörüldüğü belirtildi. Rum lider Nikos Hristodulidis’in dönüşümlü başkanlık konusunda uzlaşıya varmasının siyasi açıdan güç olabileceğine işaret edilen analizde, 2028 yılında yapılacak başkanlık seçimlerinin de Rum liderin tutumu üzerinde etkili olabileceği ifade edildi.
Tarihsel Süreç ve Crans-Montana Başarısızlığı
Kıbrıs meselesinde federasyon temelinde çözüm arayışları, 2004 yılında Annan Planı’nın Rum halkının yüzde 75,8’i tarafından reddedilmesiyle sonuçsuz kalmıştı. Kıbrıs Türk halkı ise aynı referandumda plana yaklaşık yüzde 65 oranında destek vermişti. 2017 yılında İsviçre’nin Crans-Montana kentinde gerçekleştirilen müzakereler de anlaşmaya varılamadan sona ermişti.
Türkiye ve KKTC, Kıbrıs meselesinde kalıcı ve sürdürülebilir bir anlaşmanın Ada’daki iki ayrı devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınması temelinde mümkün olacağını savunuyor. Bu çerçevede, Kıbrıs Türk halkının egemenlik haklarının ortak bir federal yapı içerisinde değil, kendi devleti KKTC çatısı altında korunması gerektiği vurgulanıyor.
Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme
Kıbrıs müzakereleri, 1968 yılından bu yana Ada'da iki toplumlu ve iki kesimli federasyon modeli etrafında yürütülen ancak tarafların egemenlik ve eşitlik anlayışlarındaki temel ayrılıklar nedeniyle bugüne kadar kalıcı bir sonuca ulaşamayan uluslararası bir ihtilaftır. BM kararları çerçevesinde yürütülen görüşmelerde yönetim ve güç paylaşımı konuları her zaman kritik eşik olmuştur.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz kaydedilmektedir.