İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ulusa sesleniş konuşmasında ülkesinin ekonomik kalkınma verilerini ve nükleer enerji projelerini paylaştı. Uluslararası Para Fonu tahminlerine göre bu yıl Kazakistan’ın gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) yaklaşık 400 milyar dolar olacağını belirten Tokayev, GSYH'nin kişi başına 19 bin doları aşacağını ifade etti.

Ekonomik Büyüme ve Enerji İhtiyacı

Ekonominin büyüklüğü bakımından ülkenin dünyada 47. sıraya yükseleceğini aktaran Tokayev, imalat sanayisinin de hızla geliştiğini vurguladı. Söz konusu sektörün GSYH’deki payının yüzde 14’ü aştığını kaydeden Tokayev, altın ve döviz rezervleri ile Ulusal Fon’un varlıklarının toplam hacminin 130 milyar doları geçtiğini bildirdi. Ülkenin elektrik enerjisi üretimine de değinen Tokayev, mevcut elektrik üretiminin hızla gelişen sanayi ve dijitalleşme hedefleri için son derece yetersiz olduğunu söyledi.

Balkaş Nükleer Santrali İçin Gelecek Yıl İşaret Edildi

Kazakistan için nükleer enerji üretiminin temel önem taşıdığını dile getiren Tokayev, referandumun ardından nükleer santraller inşa etme yönünde doğru bir karar alındığını kaydetti. Rus ve Çinli şirketlerden teklifler aldıklarını belirten Tokayev, Balkaş Nükleer Santrali’nin inşaatına gelecek yıl başlamanın mümkün ve gerekli olduğuna inandığını, ayrıca Moyınkum Nükleer Santrali için de en kısa sürede kapsamlı bir işbirliği anlaşması imzalanması gerektiğini ifade etti.

Nükleer Santral Planları

Kazakistan, farklı nükleer santraller inşa etmeyi planlıyor. Rusya’nın Rosatom şirketi ilk santral olan Balkaş’ı inşa edecek. İki adet VVER-1200 reaktör ünitesinin inşası için yol haritası 2025 yılında imzalanmıştı. Santrallerin inşaatının yaklaşık 11 yıl sürmesi ve 2035-2036 yıllarında tamamlanması bekleniyor. Balkaş Gölü kıyısındaki Ulken köyü yakınlarında keşif çalışmaları 8 Ağustos 2025’te başlamıştı. İkinci santral olan Moynkum, 2 adet 1200 MW’lık üniteye sahip olacak ve Çinli CNPC öncelikli ortak olarak değerlendiriliyor.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kazakistan, enerji arz güvenliğini sağlamak ve karbon emisyonlarını azaltmak amacıyla nükleer enerji yatırımlarını stratejik bir öncelik olarak ele almaktadır. Ülkenin zengin uranyum rezervlerine sahip olması, nükleer enerji alanındaki uluslararası işbirliği projelerini uzun vadeli ekonomik ve sanayi politikalarının merkezine yerleştirmektedir.