İhlas Haber Ajansı (İHA) Samsun muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, stresli günlerde veya soğuk havalarda el ve ayak parmak uçlarında ortaya çıkan mavi-mor renk değişikliklerinin Raynaud Fenomeni belirtisi olabileceği bildirildi. Romatoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Sayarlıoğlu, bu durumun ısı değişiklikleri ve strese bağlı olarak geliştiğini ve toplumda yüzde 3 ila 5 oranında görüldüğünü ifade etti.

Hastalığın, deriye giden kan damarlarının ısı kaybını azaltmak amacıyla daralması ve bu sürecin normalden uzun sürmesi sonucu ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Sayarlıoğlu, oksijen seviyesinin düşmesiyle mavi-mor renk değişiminin yaşandığını, ardından damarların genişlemesiyle parmak uçlarının yeniden pembe-kırmızı renge döndüğünü kaydetti. Raynaud Sendromu, başka bir hastalık olmaksızın tek başına görülebildiği gibi birincil veya ikincil olarak da sınıflandırılabiliyor.

Birincil ve İkincil Raynaud Sendromu Ayrımı

Prof. Dr. Mehmet Sayarlıoğlu, başka bir yandaş hastalığın eşlik etmediği durumlara birincil-primer RB (PRB) adı verildiğini, genç kadınlarda daha sık rastlanan bu türün genetik yönünün de bulunduğunu ve genellikle tedaviye iyi yanıt verdiğini belirtti. İkincil-sekonder RB (SRB) ise skleroderma, SLE ve romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıkların seyri sırasında ortaya çıkabiliyor.

SRB vakalarında kulak kepçesi, burun, yüz ve diz gibi bölgelerin de etkilenebileceğini aktaran uzmanlar, renk değişiminin yanı sıra iğnelenme, uyuşma ve ağrı görülebileceğini, uzun süren damar daralmalarının ise dokularda yaralara yol açabileceğini vurguladı. Tanı sürecinde hastanın tipik yakınmaları ve muayene bulguları esas alınırken, gerek duyulduğunda görüntüleme yöntemlerine başvuruluyor.

Hastaların Dikkat Etmesi Gereken Kurallar

Raynaud sendromu tanısı konulan hastaların soğuk havalarda mutlaka eldiven ve yün çorap giyerek vücutlarını korumaları gerektiği belirtiliyor. Sigara kullanımı, içerdiği nikotin nedeniyle damarları daraltarak şikayetleri artırdığından hastaların sigaradan uzak durması tavsiye ediliyor. Ayrıca bazı migren ve grip ilaçları ile stresin de damar daraltıcı etkileri bulunduğundan tedavi planlamasında bu unsurlar dikkate alınıyor.

Uzman Görüşü / Editör Yorumu

Raynaud Fenomeni, periferik damarların vasospazm adı verilen ani ve geçici daralması ile karakterize klinik bir tablodur. Hastalığın tedavisinde amaç, atakların sıklığını ve şiddetini azaltmak, doku hasarını önlemek ve olası ikincil romatizmal hastalıkları erken dönemde teşhis etmektir.