İhlas Haber Ajansı (İHA) Balıkesir muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde tarihin en eski üretim miraslarından taş baskı yöntemiyle süzülen her bir damla yağ, kadim bir geleneğin izlerini günümüze taşıyor. Kökleri 3-4 bin yıl öncesine uzanan bu geleneksel üretimde, zeytin tanesinin en saf meyve suyuna dönüşüm hikayesi yeniden yaşatılıyor.

Taş Baskı Yönteminin Aşamaları

İnsanlık tarihinin en eski üretim miraslarından biri olan yöntemde, dalından toplanan zeytinler granit taşlar arasında çekirdeğiyle birlikte ezilerek hamur haline getiriliyor. Hiçbir ısıl işlem ya da kimyasal kullanılmadan çulların içine alınan hamurun baskı altında sıkıştırılmasıyla ortaya çıkan öz, birkaç dakikalık dinlenmenin ardından suyun üzerine çıkarak saf zeytinyağına dönüşüyor.

Ayvalık’a bağlı Mutluköy’de muhtarlık yapan çiftçi Erdinç Tügen, dedesinden babasına, babasından kendisine aktarılan bu geleneği sürdürdüklerini belirtti. Tügen, çekirdeği ile birlikte ezilen zeytinin içerisindeki şifa değerleri ve antioksidanların zeytinyağına karıştığını ifade etti.

Besin Değerleri Korunuyor

Zeytinin bir meyve olduğunu ve taş baskı yönteminde hiçbir ısıl işlem uygulanmadığını vurgulayan Tügen, elde edilen yağı taze sıkılmış doğal meyve suyuna benzetti. Hiçbir işlem görmediği için zeytindeki vitamin, mineral ve antioksidan bileşenlerin korunduğunu dile getirdi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Geleneksel taş baskı yöntemi, zeytinyağı üretiminde endüstriyel kontinü sistemlere kıyasla daha düşük verim ve yüksek maliyet sunsa da, meyvenin doğal özlerini ve antioksidan bileşenlerini koruması nedeniyle gastronomi ve sağlıklı beslenme alanında değerini korumaktadır. Tarihsel kökeni antik döneme uzanan bu mekanik ezme tekniği, kırsal turizm ve yöresel ürünler ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır.